Wrzesień to gorączkowy czas poszukiwania stancji przed nowym rokiem akademickim. Tysiące studentów rusza na łowy, często wynajmując mieszkanie po raz pierwszy w życiu. Przez pryzmat bezpiecznego najmu mówi się głównie o właścicielach oszukiwanych przez nieuczciwych lokatorów, ale ofiarą pada też druga strona, zwłaszcza młoda i niedoświadczona. Podpowiadamy, na co zwrócić uwagę, by nie stracić pieniędzy, nerwów i dachu nad głową.
Umowa to podstawa
Umowa najmu to podstawowy dokument regulujący prawa obu stron – przeczytaj ją uważnie, a w razie wątpliwości skonsultuj z prawnikiem. Powinna jasno określać okres najmu i warunki wcześniejszego rozwiązania, wysokość czynszu i opłat dodatkowych wraz z terminem i sposobem płatności, a także kwotę kaucji oraz zasady jej zwrotu. Dopytaj, czy cena obejmuje wszystkie koszty (np. czynsz do wspólnoty) i jak wyglądały rachunki za ogrzewanie w sezonie zimowym. Koniecznie trzeba sporządzić protokół zdawczo-odbiorczy, bo to on pozwoli udowodnić, że usterki istniały przed twoim wprowadzeniem i uchroni cię przed zarzutami o zniszczenia czy braki w wyposażeniu.
Uwaga na niedozwolone zapisy
Umowa musi być zgodna z Kodeksem cywilnym i Ustawą o ochronie praw lokatorów, więc nie można w niej zawrzeć dowolnych zapisów i uznać ich za wiążące. Właściciel nie może podnosić czynszu częściej niż co pół roku i to z trzymiesięcznym wypowiedzeniem, ani dowolnie skracać okresu wypowiedzenia umowy (co do zasady wynosi on 3 miesiące). Niedozwolone jest też pozbawianie najemcy prawa do wypowiedzenia umowy, wiązanie najmu z inną umową czy zmiana warunków bez zgody drugiej strony. Umowa zawierająca takie klauzule jest w świetle prawa nieważna. W razie sporu można zwrócić się do sądu lub Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów (UOKiK).
Oglądanie mieszkania
Na oglądanie najlepiej zabrać kogoś, kto jest obyty z rynkiem nieruchomości. Podczas wizyty należy sprawdzić:
- szczelność okien,
- działanie wentylacji,
- armaturę,
- ściany i podłogi,
- sprawność sprzętów AGD.
Zwróć także uwagę na nasłonecznienie. Strona północna zwykle oznacza ciemne wnętrze, a południowo-zachodnia szybkie nagrzewanie latem. Zapytaj też o rodzaj ogrzewania (wpływa na rachunki), spisz stan liczników i oceń lokalizację: dojazd na uczelnię, sklepy, przystanki. Dopytaj również właściciela, co robić w razie awarii i spisz wszystkie usterki, które już w mieszkaniu występują.
Ubezpieczenie i kontrola kosztów
Warto rozważyć polisę OC najemcy – za około 40–50 zł rocznie pokryje ona nieumyślne szkody, np. zalanie ściany podczas burzy przy otwartym oknie (celowych zniszczeń ubezpieczyciel nie obejmuje). By uniknąć sporów o media, spisz stan liczników na początku i końcu najmu, najlepiej w formie aneksu. Pamiętaj, że po sezonie grzewczym może pojawić się niedopłata – co miesiąc płacisz bowiem tylko zaliczki.
Na koniec pamiętaj o jeszcze jednej ważnej rzeczy. Zgodnie z prawem to najemca odpowiada za sprawność sprzętów w mieszkaniu, więc regularnie dbaj o pralkę, lodówkę czy zmywarkę, bo awarię z twojego zaniedbania trzeba będzie pokryć z własnej kieszeni.